21 marca 2008 r. Ruszyła XI edycja Programu Odpowiedzialnej Sprzedaży STOP18!, którego celem jest zapobieganie dostępowi niepełnoletnich do wyrobów tytoniowych. W tym roku głównym zadaniem Programu STOP18! będzie znalezienie nowych sposobów na poprawienie nadzoru nad sprzedażą wyrobów tytoniowych. Według najnowszych badań, w Polsce zaledwie co czwarty sprzedawca odmawia sprzedaży papierosów osobie niepełnoletniej.
„Od 2000 roku przestrzeganie zakazu sprzedaży wyrobów tytoniowych osobom niepełnoletnim wzrosło z kilku do około 30 procent, jednak przez ostatnie trzy lata utrzymuje się na podobnym poziomie. Niepokojące jest również duże przyzwolenie społeczne dla tego zjawiska” – mówi Andrzej Godewski, koordynator Programu STOP18!
Dlatego w tym roku głównym celem Programu STOP18! będzie znalezienie nowych sposobów na poprawienie nadzoru nad sprzedażą wyrobów tytoniowych. W grę wchodzą np. zwiększenie kompetencji policji i straży miejskich, rozszerzenie kar na właścicieli punktów sprzedaży wyrobów tytoniowych lub wprowadzenie licencji na handel wyrobami tytoniowymi. Propozycje zmian w prawie będą omawiane podczas zaplanowanych na drugie półrocze debat eksperckich. Uczestnikami organizowanych przez Koalicję Programu STOP18! spotkań będą przedstawiciele instytucji rządowych, organizacji społecznych, służb kontrolnych, profilaktycy oraz sprzedawcy.
Sprzedawcy, którzy łamią zasady handlu wyrobami tytoniowymi mogą w najbliższym czasie spodziewać się wzmożonych kontroli. Straż miejska otrzymała od Koordynatorów Programu STOP18! „czarną listę” 1900 punktów sprzedaży, w których mogło dojść do złamania prawa. W dokumencie znajdują się adresy punktów sprzedaży z 47 miast, które w badaniu metodą Tajemniczy Klient* sprzedałyby papierosy młodo wyglądającemu ankieterowi.
Obecnie, za przyłapanie na sprzedaży wyrobów tytoniowych osobie niepełnoletniej, sprzedawcy grozi mandat w wysokości 500 zł lub grzywna do 5000 zł. Przypadki karania sprzedawców są sporadyczne, ponieważ muszą być oni przyłapani na gorącym uczynku. Dodatkowym utrudnieniem w ich karaniu jest np. ciążący na strażnikach miejskich obowiązek podejmowania działań służbowych w mundurze. Przepis ten powoduje, że przyłapanie sprzedawcy na sprzedaży wyrobów tytoniowych osobie niepełnoletniej jest praktycznie niemożliwe.
W ramach tegorocznego Programu STOP18! strażnicy miejscy będą zapraszać sprzedawców na szkolenia z zasad handlu wyrobami tytoniowymi oraz technik uprzejmej, ale zdecydowanej odmowy sprzedaży osobom nieuprawnionym. W ubiegłym roku strażnicy przeszkolili w ten sposób ponad 2700 sprzedawców, z czego egzamin końcowy zdało około 2500.
Do Programu mogą włączyć się wszystkie gminy. Samorządy, które wyślą na adres potwierdzenie udziału w akcji, otrzymają bezpłatne materiały informacyjne oraz doradztwo w zakresie działań profilaktycznych. W ubiegłorocznym Programie STOP18! uczestniczyło ponad 200 miejscowości.
Kulminacją tegorocznej edycji Programu Odpowiedzialnej Sprzedaży będzie ogólnopolski Dzień Odpowiedzialnej Sprzedaży, jednodniowa akcja edukacyjno-kontrolna, zaplanowana na 11 września.
* 73% sprzedawców sprzedałoby papierosy ankieterom AC Nielsen. 47 miast o wielkości co najmniej 50 000 mieszkańców. 4702 obserwacje. W każdym punkcie sprzedaży przeprowadzono 2 obserwacje.