Program Odpowiedzialnej Sprzedaży STOP18!

Jak pokazują najnowsze badania, aż w 73% punktów sprzedaży w Polsce młodzi ludzie bez problemu kupują papierosy. Dzieje się tak, mimo, że prawo od lat zabrania sprzedaży papierosów osobom do 18 roku życia, a sprzedawcom za złamanie zakazu grozi grzywna do 5000 złotych! Zdarza się, że w punktach działających w pobliżu szkół prowadzi się zakazaną prawnie sprzedaż pojedynczych papierosów. Wtedy mamy do czynienia z podwójnym łamaniem zakazu: niepełnoletni kupuje pojedyncze papierosy.

Niepokojącym zjawiskiem jest również kupowanie przez niepełnoletnich tytoniu luzem, który jest niżej opodatkowany, a dzięki temu tańszy od papierosów sprzedawanych w paczkach. Samodzielne przygotowanie 20 skrętów kosztuje gimnazjalistę około 1,30 zł (łącznie z kosztem bibułek). Dla porównania, najtańsza legalna paczka papierosów to wydatek około 5,75 złotych za paczkę. Powszechnym zjawiskiem jest brak troski sprzedawców o potwierdzenie pełnoletności młodej osoby proszącej o wyroby tytoniowe. Co gorsza, niemal co drugi z badanych sprzedawców (średnio 36%, ale aż 58% w grupie kioskarzy) uważa, że nie może kontrolować dokumentów młodo wyglądających klientów. Tymczasem od 2004 roku takie prawo ma.

Na 11 września straż miejska i policja zapowiadają zwiększoną aktywność w pobliżu punktów sprzedaży wyrobów tytoniowych. Pomagać im będą harcerze z ZHP. Sprzedawcy otrzymają ulotki, przypominające o prawie do legitymowania młodo wyglądających osób oraz oznakowanie „STOP18! Nie sprzedajemy wyrobów tytoniowych niepełnoletnim”. Samorządy uczestniczące w Programie zorganizują również szkolenia dla sprzedawców oraz lokalne badania poziomu przestrzegania zakazu sprzedaży wyrobów tytoniowych niepełnoletnim. Do wybranych szkół trafią ulotki dla rodziców „Jak uchronić swoje dziecko przed paleniem?”. Tegorocznym zadaniem policjantów będzie wizyta w miejscach sprzedaży „podwyższonego ryzyka”. To bazary i małe placówki handlowe, gdzie często liczy się tylko zysk, a sprzedawcy niejednokrotnie świadomie łamią zasady handlu wyrobami tytoniowymi.
 

„Trzy czwarte sprzedawców wyrobów tytoniowych łamie prawo, a statystyki od kilku lat utrzymują się na podobnym poziomie. Widzimy, że walka z dostępem niepełnoletnich do papierosów przez edukację sprzedawców to zbyt mało. Właściciele punktów sprzedaży wyrobów tytoniowych, dystrybutorzy, producenci i nadzorujący rynek tytoniowy muszą wyciągnąć z tego wnioski, bo widać, że zakaz nie działa!” – mówi Andrzej Godewski, Koordynator Programu STOP18!

O możliwych zmianach będą dyskutować uczestnicy debaty eksperckiej, która odbędzie się 11 września w Warszawie. Panelistami będą specjaliści z dziedziny prewencji, prawa, wychowania, profilaktyki uzależnień oraz handlu. Celem debaty jest spisanie wniosków dot. działań poprawiających przestrzeganie zasad handlu wyrobami tytoniowymi, a następnie przekazanie dokumentu Sejmowej i Senackiej Komisji Zdrowia, Ministerstwu Zdrowia, Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, największym dystrybutorom wyrobów tytoniowych i innym zainteresowanym.

Program STOP18! od 1998 roku działa na rzecz zapobiegania dostępowi niepełnoletnich do wyrobów tytoniowych. W tegorocznej edycji akcji po raz pierwszy biorą udział Parlamentarzyści oraz wszystkie komendy powiatowe policji. Rekordowa liczba uczestników akcji jest dużą zasługą kilkunastu Posłów i Senatorów, którzy osobiście zapraszali samorządy do udziału w Ogólnopolskim Dniu Odpowiedzialnej Sprzedaży.

W Warszawie honorowy patronat nad Dniem Odpowiedzialnej Sprzedaży wyrobów tytoniowych objęła Prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz.

Czy udział 300 spośród niemal 2,5 tys. gmin w Polsce zmniejszy liczbę nieodpowiedzialnych sprzedawców w tym roku? Odpowiedzią będą wyniki badania metodą tajemniczy klient, które jesienią obejmie kilkadziesiąt miejscowości w całej Polsce.