Program Odpowiedzialnej Sprzedaży STOP18!

Rozpoczęła się XIV edycja Programu STOP18!, największej w Polsce akcji przeciwdziałającej sprzedaży papierosów niepełnoletnim. Łamanie zakazu sprzedaży wyrobów tytoniowych osobom do lat 18 dotyczy 63 proc. sprzedawców . Według Koordynatorów akcji dostępność niepełnoletnich do papierosów jest jeszcze większa, ponieważ statystyki nie obejmują punktów nielegalnego handlu, który nie przestrzega prawa i kusi atrakcyjnymi cenami. Tegoroczny Program STOP18! potrwa do jesieni i będzie prowadzony przez kilkuset partnerów na terenie całego kraju.

Pod Urzędem Dzielnicy, na pętli tramwajowej, przy salonie ślubnym i w setkach innych miejsc – pełnoletni, ale wyglądający zdecydowanie na mniej niż 18 lat ankieterzy udowodnili, że w Gdańsku, Poznaniu, Krakowie i Warszawie zakup papierosów to nie problem. Niestety większość z 990 prób zakupu zakończyłaby się dla niepełnoletniego powodzeniem.

Najwięcej, bo 74 proc. sprzedawców, sprzedałoby papierosy niepełnoletniemu w Krakowie. Nieco lepiej jest w Gdańsku i w Warszawie, gdzie taka sytuacja byłaby możliwa w odpowiednio 65 proc. i 63 proc. przebadanych punktach sprzedaży. Lepiej jest w Poznaniu, chociaż i tam liczba punktów sprzedaży gotowych złamać prawo jest niepokojąca. W stolicy Wielkopolski 52% sprzedawców odmówiłoby sprzedaży. Adresy 420 skontrolowanych punktów, w których doszłoby do złamania prawa zostaną przekazane Policji oraz straży miejskich. Takie informacje pomagają prowadzić działania profilaktyczno-kontrolne, podkreślają koordynatorzy akcji.
 
Koordynatorzy Programu STOP18! zwracają uwagę, że statystyka mogłaby być jeszcze bardziej elektryzująca, gdyby uwzględnić dostęp niepełnoletnich do nielegalnych wyrobów tytoniowych, tj. do papierosów z przemytu oraz papierosów niewiadomego pochodzenia i składu (produkowanych nielegalnie). „Takie papierosy są tańsze, tym samym bardziej dostępne dla niepełnoletnich. Co więcej, są sprzedawane w sposób rażąco łamiący prawo na bazarach oraz w miejscach nieoznakowanych obowiązkową informacją o zakazie sprzedaży wyrobów tytoniowych osobom do lat 18. A tego od handlu wymaga znowelizowana jesienią ubiegłego roku ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych” – mówi Michał Pełczyński, Krajowy Koordynator Programu STOP18!
 
Nowelizacja ww. ustawy to krok w dobrym kierunku. Pomaga sprzedawcom przestrzegać prawo, jednak nie rozwiązuje palącego problemu. Program STOP18! koncentruje swoje działania na edukacji. Do punktów sprzedaży trafią w najbliższym czasie oznakowania oraz ulotki edukacyjne, a do samorządów listy zapraszające do udziału w Ogólnopolskim Dniu Odpowiedzialnej Sprzedaży (8 września 2011 r.), kulminacji XIV edycji Programu STOP18! Sprzedawcy będą mogli również wziąć udział w szkoleniach z zasad handlu wyrobami tytoniowymi. Jak pokazuje badanie przeprowadzone na zlecenie STOP18!, blisko połowa przebadanych sprzedawców to ludzie młodzi. Im szczególnie trudno odmawiać sprzedaży wyrobów tytoniowych osobom o kilka lat młodszym, które niejednokrotnie są ich dobrymi znajomymi z podwórka.

W 2010 roku w Programie STOP18! uczestniczyło między innymi około 300 samorządów, w tym 146 jednostek straży miejskich, wszystkie Komendy Powiatowe, Miejskie i Rejonowe Policji oraz harcerze ZHP. W ramach Szkoły Odpowiedzialnej Sprzedaży udało się przeszkolić ponad 2000 sprzedawców wyrobów tytoniowych. Powstała również strona internetowa, na której można informować Policję i straże miejskie o łamaniu przez sprzedawców prawa.